Sevgi Zekası: Öz sevgi

İnsan çevresindeki karanlıklara değil, hayallerindeki aydınlıklara gidiyor. İçinizdeki şükür ve kanaat, yüzünüzde nura ve süknete dönüşür.

Dr. Muhammed Bozdağ

Rumuz:
Şifre:
Site İçi Arama:
Flash Player yüklemek için tıklayın

Liderlik: İletişim, Öğrenme

Liderlik, iletişim, öğrenme yeteneklerine ilişkin haber ve yazılar...

Lidere ne zaman ihtiyaç var?

20-Aralık-2008
Liderlik, yöneticilikten bütünüyle farklı eylemler içinde olmayı gerektiren bir iştir. İş
dünyasının karmaşıklığında hem yöneticilik hem liderlik gereklidir.

 

LİDERE NE ZAMAN İHTİYAÇ VAR?
Galileo,  engizisyon  mahkemesinde  yargılanıp,  “Dünya  düzdür  ve  güneş  dünyanın  etrafında
dönmektedir.”,  diyerek  bilimsel  olarak  vardığı  doğruyu  hayatını  kurtarmak  karşısında  inkar
ettiğinde, bu sonucu bütün kilise çanları büyük bir çoşkuyla çalarak halka duyurdu. Bu sırada
evinde onun görüşünden dönmeyeceğine inandığı için büyük bir kederle ölüm haberini bekleyen genç
asistanı  önce  hayrete  düştü;  daha  sonra  da  büyük  bir  öfkeye  kapıldı.  Yaşlı  usta  eve  döndüğünde 
 asistanının  öfkesiyle  karşılaştı.  Asistanı,  “Yazık  kahramanı  olmayan  bir  topluma!”,  diye  bağırdı.
Galileo büyük bir sükûnetle, “Yanlış;”, dedi ve “yazık kahramanlara ihtiyaç hisseden bir topluma!” 
Bu  görüşlerden  acaba  hangisi  doğru?  Düzenli  toplumlar,  kahramanlara  ihtiyaç  olmadan  da
düzenlerini koruyup  sürdürebiliyorlar. Ancak yeterince organize olamamış  toplumlar konuyu düzene
sokmak  ve  geliştirmek  için  bir  kahramana  ihtiyaç  duyuyorlar.  Bu  kavramları  günümüz  şartlarına
uygulayacak  olursak,  “yöneticilik”  ve  “liderlik”  pozisyonlarından  beklediğimiz  farklı işlevler
kendiliğinden ortaya çıkar. 
 
Liderlik ve Yöneticilik 
 
Lider  ve  yöneticinin  farkları,  pek  çoklarının  düşündüğü  gibi,  liderliğin  mistik  ve  esrarengiz
yapısından  veya  liderlerin  sahip  oldukları  karizmatik  ve  alışılmamış  kişilik  özelliklerinden
kaynaklanmaz. Liderlik, yöneticilikten bütünüyle farklı eylemler  içinde olmayı gerektiren bir iştir. İş
dünyasının  karmaşıklığında  hem  yöneticilik  hem  liderlik  gereklidir.  Bugün  hem  ABD  hem  de
Türkiye’de  birçok  şirkette  “aşırı  yönetim  (overmanaging)  ancak  yetersiz  liderlik  (underleading)”
görülmektedir. Özellikle “Toplam Kalite Yönetimi” ve  ISO standartlarının araç olmaktan çıkıp amaç
haline gelmeye başlaması, yöneticiliği hem kolaylaştırmış hem de yaygınlaştırmıştır. Çünkü “Toplam
Kalite”  anlayışı  ve  ISO  standartları,  bir işin  ‘nasıl  iyi  yapılacağını’  söyler;  ancak  ‘nasıl  daha  farklı 
yapılacağını’  söylemez.  Oysa  günümüzde  şirketlerin  rekabet  gücünü  yükselten,  farklılığı
oluşturmaktır.
Yöneticilik,  karmaşıklıkla  baş  etme işidir.  Bunun  sonucu  yöneticiliğin  yönerge,  prosedür  ve
uygulamaları, 20. yüzyılda ortaya çıkmış büyük organizasyonların ihtiyaçlarını karşılamaya yöneliktir.
İyi  yöneticilik,  kalite  ve  kârlılık  gibi  ana  alanlarda  düzen  ve  istikrar  getirir. Buna  karşılık  liderlik, 
değişikliklerle başa çıkma işidir. Bugün artık, ‘bir önce yapılmış olanı yapmak’ veya ‘yüzde 5 daha iyi  yapmak’,
başarı için yeterli sayılmamaktadır. 
 
Krizde Liderlik 
 
Bu fikri yukarıda, deprem sonrası gelişmelere benzer olarak, askeri alandan bir örnek vererek daha
iyi açıklayabiliriz. Barış zamanında, bir ordunun tepeden aşağıya uzanan hiyerarşik bir yapı içinde iyi
yönetilmeye  ihtiyacı  vardır.  Bu  yapının,  en  üst  noktada  iyi  bir  liderlikle  bütünleşmesi  başarılı
olabilmek  için  yeterlidir;  ancak  savaş  zamanında  her  düzeyde  liderliğe  ihtiyaç  vardır.  Bir  savaş
sırasında askerler yönetilmemeli, askerlere liderlik edilmelidir. En küçük askerlik birimi olan mangada
bile askerler, ancak liderlik özelliklerine sahip kişilerin önlerinde veya arkalarında ölüme yürürler.
Hem  yöneticiler  hem  liderler  ne  yapılacağına  karar  verir, işlerini  yapabilmek  için  gerekli  insan
ilişkilerini  kurar  ve  bu  insanların  işlerini  yapmalarını  sağlar.  Ancak  bu  üç  konu  farklı  şekillerde
yapılır.  Bir  yöneticinin  karmaşıklığı,  yönetme  yolu,  geleceğe  dönük  amaçlar  koyarak  planlama 
ve bütçelemedir.  Bu  amaçlara  ulaşmak  için  ayrıntılı  adımlar  planlanır  ve  kaynaklar  aktarılır. 
Buna karşılık  lider, şirket için bir yön belirler;
gelecek  için bir vizyon oluşturur ve bu vizyona ulaşmak için gerekli olan değişim stratejilerini belirler.
Sektöründe  lider  olmak  isteyen  bir  şirket,  liderlik  niteliğine  sahip  insanlarla  çalışmalıdır. Çünkü
büyük  sonuçlara,  vasat  performansla  ulaşılmaz.  Büyük  sonuçlara  üstün  performans 
gösteren çalışanlarla  ulaşılır.
  Bunun  için  de  her  düzeyde  çalışanın  liderlik  özelliğine  sahip  olması  gerekir.
Çünkü  liderler,  ‘etkilerler’ ve  ‘etki oluştururlar’. Üstün performans, ancak  etki oluşturma yeteneğine
sahip insanlar tarafından gerçekleştirilir.
Yaşadığımız deprem  felaketi, bize  liderliğin  ne  kadar önemli  olduğunu bir kez  daha göstermiştir.
Herhangi bir konuda inisiyatif almak, risk üstlenmek ve sonuç alıncaya kadar mücadeleyi sürdürmek;
mesai  saatleri  içinde işini düzenli yapan kişilerin üstesinden gelebileceği durumlar değildir. Liderlik 
özelliklerinin  büyük  bölümü,  yazının  başında  da  söylediğimiz  gibi,  insanlara  doğuştan  verilmiş
özellikler  değildir. Bunlar öğrenilebilir,  kazanılabilir  ve  düzenli eğitimler  ve  uygun  örgüt  iklimiyle
geliştirilebilir özelliklerdir. Şirket düzeyinde önemli olan, kurumsal yapının bu özellikleri ödüllendiren
bir  nitelikte  olmasıdır.  Toplumsal  açıdan  da  bunun  için eğitim  sistemimizin  içine  bu  özelliklerin
yerleştirilmesi politik alanda duyduğumuz lider özlemini karşılayabilir. 
 
Prof. Dr. Acar BALTAŞ
Hürriyet İnsan Kaynakları Gazetesi

 

Yetenek.com

Köşe Yazarları